Spłacony kredyt a zwrot odsetek od ubezpieczenia i prowizji

Wielu konsumentów żyje w przeświadczeniu, że spłata kredytu konsumenckiego ostatecznie kończy rozliczenia z bankiem. Tymczasem w wielu sytuacjach jest inaczej. Analiza kontraktu może bowiem prowadzić do konkluzji, że dochodzenie roszczeń od banku nadal jest możliwe, jeżeli w treści kontraktu zawarte zostały postanowienia niezgodne z prawem. W określonych przypadkach możliwy jest zwrot odsetek od prowizji, zwrot odsetek od ubezpieczenia lub dochodzenie innych należności związanych z kredytem konsumenckim.

Czy spłacony kredyt zamyka drogę do roszczeń wobec banku?

Spłata kredytu konsumenckiego zwykle kojarzy się z definitywnym końcem relacji z bankiem. Nie oznacza to jednak, że kredytobiorcy tracą prawo do dochodzenia roszczeń wobec banku, zwłaszcza że nie zawsze wszystkie kwoty pobrane przez bank są mu należne. Po spłacie konsument może rozważyć dwa odrębne tropy. Pierwszy to sankcja kredytu darmowego. Drugim jest żądanie zwrotu odsetek, które bank naliczył od kosztów kredytu sfinansowanych w ramach umowy, takich jak prowizja czy składka ubezpieczeniowa. Konsument to osoba fizyczna zawierająca umowę w celu niezwiązanym bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą, więc przedsiębiorca, który wziął kredyt na cele firmowe, co do zasady nie skorzysta z tych mechanizmów w ten sam sposób.

Sankcja kredytu darmowego - kiedy i w jakim terminie?

Sankcja kredytu darmowego została uregulowana w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Jeżeli kredytodawca naruszył określone w ustawie obowiązki (na przykład informacyjne), konsument może złożyć oświadczenie i rozliczyć kredyt konsumencki bez odsetek oraz innych kosztów należnych bankowi. Skutek jest dla konsumenta bardzo korzystny, dlatego banki zwykle dokładnie weryfikują takie oświadczenia. Kluczowy jest termin: uprawnienie wygasa po roku od wykonania umowy, a według przeważającego orzecznictwa oznacza to zazwyczaj rok od całkowitej spłaty kredytu gotówkowego. Przy niedawno spłaconym kredycie pierwszym krokiem powinna być więc analiza umowy kredytowej pod kątem możliwych naruszeń przed upływem wskazanego terminu. Jeżeli ten już upłynął, nie musi to oznaczać końca sprawy, ponieważ istnieje drugi, odrębny tor roszczeń, który opisujemy poniżej.

Odsetki od skredytowanych kosztów - na czym polega problem?

W wielu umowach bank finansował nie tylko kwotę, którą konsument chciał otrzymać, ale również koszty zawarcia umowy. Załóżmy, że klient dostaje do dyspozycji 40 000 zł, a bank dodatkowo finansuje 5 000 zł, na które składają się dodatkowe koszty (np. prowizja i wymagana umową składka ubezpieczeniowa). Jeżeli w takim scenariuszu oprocentowanie jest naliczane od 45 000 zł (choć klient nigdy nie dysponował taką kwotą), pojawia się problem dotyczący odsetek od skredytowanych kosztów kredytu. W praktyce konsument mógł być zobowiązany zarówno do zapłaty kosztów okołokredytowych, lecz także odsetek od prowizji i ubezpieczenia. Przy kilkuletnim okresie spłaty i wysokiej prowizji lub składce suma takich odsetek może być znacząca. Rzeczywista wartość zależy od oprocentowania, okresu umowy i sposobu spłaty, dlatego nie da się podać jednej kwoty dla wszystkich kredytobiorców.

Sankcja kredytu darmowego czy zwrot odsetek - czego można dochodzić?

Wybór ścieżki dochodzenia roszczeń z kredytu gotówkowego zależy głównie od tego, kiedy kredyt został spłacony i jakie nieprawidłowości zawiera umowa. Jeżeli od całkowitej spłaty nie minął jeszcze rok, w pierwszej kolejności warto rozważyć sankcję kredytu darmowego, bo jej skutki są najszersze. Jeżeli rok minął, nadal warto sprawdzić, czy bank naliczał odsetki od prowizji, składki ubezpieczeniowej lub innych kosztów kredytu, ponieważ przedmiotem roszczenia może być zwrot odsetek od skredytowanych kosztów jako świadczenia nienależnego, czyli pobranego bez podstawy prawnej.

Spłacony kredyt konsumencki - podsumowanie 

Jak zatem widać, katalog roszczeń związanych z kredytami konsumenckimi jest dość szeroki. Każdorazowo jednak dochodzenie roszczeń związanych z kredytami konsumenckimi bezwzględnie należy rozpocząć od analizy umowy. Co do zasady dopiero bowiem stwierdzenie, że w jej treści znalazły się postanowienia naruszające obowiązujące przepisy, otwiera drogę do dochodzenia roszczeń od banku. O ile przy tym (tak jak wskazano w niniejszym artykule) sama spłata kredytu nie stanowi przeszkody do odzyskania środków, sam upływ czasu ma znaczenie, dlatego w przypadku zamkniętych kredytów rekomendujemy możliwie szybkie podjęcie stosownych kroków. Język umów jest skomplikowany, dlatego zachęcamy do skorzystania z możliwości bezpłatnej analizy umowy kredytowej przez prawników z naszej kancelarii Votum Legal Ryngwelski. Wraz z naszą rekomendacją otrzymasz informację o tym, czy w Twoim przypadku istnieją podstawy do dochodzenia roszczeń od banku i na jaki zwrot od banku możesz liczyć.

Sekcja FAQ