Jak wygląda unieważnienie kredytu frankowego, skoro rata rośnie, a bank odmawia rozmów? To pytanie zadaje sobie dziś tysiące frankowiczów, których umowy zawierają klauzule pozwalające bankowi jednostronnie ustalać kurs franka. Sądy powszechne i Trybunał Sprawiedliwości UE od lat konsekwentnie potwierdzają, że takie umowy można unieważnić, a od sierpnia 2026 r. sam proces jest dla kredytobiorcy prostszy niż jeszcze rok temu. Jak w praktyce wygląda droga od analizy umowy do prawomocnego wyroku?
Sprawdź, jak krok po kroku przebiega proces unieważnienia kredytu frankowego.
Czym jest unieważnienie kredytu frankowego?
Unieważnienie kredytu frankowego oznacza, że sąd uznaje ją za nieważną od dnia podpisania - tak, jakby nigdy nie weszła w życie. Podstawą są zwykle klauzule przeliczeniowe, które dawały bankowi prawo do jednostronnego ustalania kursu CHF.
Zgodnie z art. 385¹ Kodeksu cywilnego takie postanowienia, jeśli rażąco naruszają interes konsumenta i nie były z nim indywidualnie uzgodnione, nie wiążą go od początku. Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku w sprawie Dziubak (C-260/18) potwierdził, że sąd nie może uzupełnić luki innym kursem - umowa bez klauzuli po prostu nie może dalej obowiązywać.
Ważne: unieważnienie umowy kredytu frankowego to nie umorzenie długu, lecz wzajemne rozliczenie stron z tego, co faktycznie sobie przekazały.
Jak wygląda procedura unieważnienia kredytu frankowego krok po kroku?
Postępowanie dotyczące unieważnienia kredytu frankowego obejmuje kilka etapów, od analizy dokumentów i oceny umowy po złożenie pozwu oraz prawomocne zakończenie sprawy frankowej.
Krok 1. Analiza umowy i zebranie dokumentów
Punktem wyjścia jest sprawdzenie, czy umowa kredytu frankowego zawiera klauzule niedozwolone. Warto zgromadzić umowę, regulamin, aneksy oraz zaświadczenie banku o historii spłat, ten dokument bank wydaje zwykle w kilka tygodni i pozwala policzyć, ile już oddano ponad wypłacony kapitał.
Krok 2. Reklamacja do banku
Reklamacja nie jest formalnym warunkiem złożenia pozwu, ale w praktyce kancelarie rekomendują jej wysłanie. Reklamacja do banku dokumentuje moment, w którym kredytobiorca powziął wiedzę o wadliwości umowy, co ma znaczenie przy liczeniu terminu przedawnienia.
Krok 3. Złożenie pozwu o unieważnienie kredytu frankowego do sądu
Pozew kieruje się do sądu okręgowego właściwego dla miejsca zamieszkania kredytobiorcy lub siedziby banku. Zawiera żądanie ustalenia nieważności umowy oraz zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Krok 4. Postępowanie sądowe
Po doręczeniu pozwu bank ma czas na odpowiedź, następnie sąd wyznacza posiedzenia lub rozpoznaje sprawę niejawnie. W 2026 r. opinia biegłego jest potrzebna rzadko, bo rozliczenia sprowadzają się do prostych działań na podstawie zaświadczeń banku.
Krok 5. Wyrok i rozliczenie z bankiem po unieważnieniu kredytu frankowego
Po uprawomocnieniu wyroku bank powinien rozliczyć się z kwot ponad wypłacony kapitał, a hipoteka zostaje wykreślona z księgi wieczystej. Unieważnienie kredytu frankowego prowadzi więc do rozliczenia stron zgodnie z zasadami wskazanymi w prawomocnym orzeczeniu.
Co zmieniła ustawa frankowa obowiązująca od 7 sierpnia 2026 r.?
7 sierpnia 2026 r. weszła w życie ustawa z 29 maja 2026 r. o szczególnych rozwiązaniach w sprawach kredytów CHF, ogłoszona w Dzienniku Ustaw 23 lipca 2026 r. Najważniejsza zmiana: obowiązek spłaty rat zostaje wstrzymany z mocy samego prawa od momentu doręczenia pozwu bankowi, bez osobnego wniosku o zabezpieczenie i bez uznaniowej decyzji sądu, jak było dotychczas.
Ustawa wprowadza też możliwość rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, co ma skrócić czas oczekiwania na wyrok. Nie obejmuje ona jednak kredytów w innych walutach niż CHF (dla EUR czy USD stosuje się zasady ogólne wynikające z orzecznictwa TSUE), spraw z udziałem syndyka Getin Noble Bank oraz nie zmienia zasad dochodzenia zwrotu nadpłat przez osoby, które kredyt już spłaciły.
Zmiany te mają znaczenie dla osób, które planują unieważnienie kredytu frankowego w 2026 roku, ponieważ wpływają przede wszystkim na obowiązek spłaty rat i sposób prowadzenia postępowania. 10 września 2026 r. spodziewany jest kolejny wyrok TSUE (C-510/25) doprecyzowujący zasady rozliczeń między stronami.
Ile trwa i ile kosztuje pozew frankowy?
Opłata sądowa od pozwu konsumenckiego przeciwko bankowi jest stała i wynosi 1000 zł, niezależnie od wysokości dochodzonej kwoty - wynika to z art. 13a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Do tego dochodzi 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz koszt zaświadczenia z banku, zwykle 100-300 zł. Typowa sprawa dotycząca unieważnienia kredytu frankowego trwa dziś od 18 do 36 miesięcy, choć zdarzają się zarówno szybsze, jak i bardziej złożone postępowania. Jeśli kredytobiorca wygrywa, sąd zasądza od banku zwrot poniesionych kosztów procesu.
Jakie ryzyka warto wziąć pod uwagę przed unieważnieniem kredytu frankowego?
Każda sprawa jest inna, dlatego żadna kancelaria nie powinna obiecywać konkretnego wyniku procesu. Warto natomiast pamiętać o przedawnieniu: zgodnie z wyrokiem TSUE z 10 czerwca 2021 r. (sprawy połączone C-776/19–C-782/19) bieg terminu przedawnienia roszczeń konsumenta nie może rozpocząć się, zanim nie dowiedział się on o niedozwolonym charakterze postanowień umowy.
Z kolei w uchwale z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22) Sąd Najwyższy wskazał m.in., że bankowi nie przysługuje wynagrodzenie za korzystanie z kapitału.
Osobną decyzją jest wybór między pozwem a ugodą. Ugoda bywa szybsza, ale zwykle oznacza niższe rozliczenie niż prawomocny wyrok unieważniający umowę. Warto tę decyzję podjąć po poznaniu wariantu sądowego, a nie zamiast niego.
Przed rozpoczęciem postępowania warto sprawdzić również ryzyko związane z unieważnieniem kredytu frankowego, wysokość możliwych roszczeń oraz aktualną sytuację prawną konkretnej umowy.
Co zrobić dalej, jeśli interesuje Cię unieważnienie kredytu frankowego?
Zacznij od analizy umowy pod kątem klauzul niedozwolonych i zebrania dokumentacji spłat. Następnie skontaktuj się z kancelarią specjalizującą się w sprawach frankowych, aby ocenić, czy w Twoim przypadku bardziej opłacalne jest unieważnienie umowy kredytu frankowego w sądzie, czy ugoda z bankiem i jak nowe przepisy z sierpnia 2026 r. wpłyną na Twoją bieżącą ratę.
W kancelarii Votum Legal Ryngwelski i Wspólnicy pomagamy kredytobiorcom przeanalizować umowę kredytu frankowego, ocenić możliwe roszczenia oraz przejść przez kolejne etapy postępowania w sprawie frankowej.
Sekcja FAQ
Czy każdy kredyt frankowy można unieważnić?
Nie każdy, decyduje o tym treść konkretnej umowy. Jeśli zawiera ona klauzule pozwalające bankowi jednostronnie ustalać kurs CHF, szanse na unieważnienie kredytu frankowego są dziś wysokie, ale ocenę warto oprzeć na analizie konkretnego dokumentu.
Co dzieje się z ratami w trakcie procesu po zmianach z 2026 r.?
Od 7 sierpnia 2026 r. obowiązek spłaty rat jest wstrzymywany z mocy prawa od momentu doręczenia pozwu bankowi, bez konieczności składania odrębnego wniosku o zabezpieczenie.
Ile realnie trwa sprawa o unieważnienie kredytu frankowego?
W 2026 r. najbardziej typowy czas trwania postępowania to 18-36 miesięcy, choć pojedyncze sprawy kończą się szybciej lub trwają dłużej w zależności od stopnia skomplikowania.
Czy warto złożyć pozew o unieważnienie kredytu frankowego?
Decyzja zależy od treści konkretnej umowy, wysokości dokonanych spłat, pozostałego kapitału oraz aktualnej sytuacji prawnej kredytobiorcy. Przed podjęciem decyzji warto przeanalizować dokumentację i porównać wariant unieważnienia kredytu frankowego z propozycją ugody bankowej.
Na czym polega unieważnienie umowy kredytu frankowego?
W przypadku uznania umowy za nieważną strony mogą rozliczyć świadczenia, które wzajemnie sobie przekazały. Szczegółowy sposób rozliczenia zależy głównie od okoliczności konkretnej sprawy i treści orzeczenia sądu.
Bezpłatna analiza sprawy
Skontaktuj się z nami przez formularz i sprawdź dostępne rozwiązania. Oferujemy bezpłatną i niezobowiązującą analizę Twojej sprawy. Sprawdź, czy nie przysługują Ci większe możliwości, niż przypuszczasz.