W treści wyroku z 23 kwietnia 2026 r. (wydanym w sprawie o sygn. akt C-744/24) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jednoznacznie stwierdził, że oprocentowanie może obejmować wyłącznie kwotę faktycznie wypłaconą konsumentowi. Wniosek ten wydaje się być oczywisty, choć nie zawsze tak jest w praktyce.
Analiza szeregu umów kredytów konsumenckich prowadzi do wniosku, że instytucje finansowe oczekiwały od swoich klientów świadczeń w wyższej wysokości niż pozwalały na to przepisy prawne.
W takich przypadkach pojawia się zagadnienie odsetek od kosztów kredytu. Dla konsumenta istotne jest ustalenie, czy bank naliczał oprocentowanie od kwoty rzeczywiście wypłaconego kapitału, czy również od kosztów, które zostały doliczone do finansowania. Odsetki od prowizji i ubezpieczenia kredytu mogą bowiem zwiększać całkowitą kwotę, którą kredytobiorca spłaca przez cały okres obowiązywania umowy.
Czym są odsetki od kosztów kredytu i skredytwane koszty kredytu?
Skredytowane koszty kredytu to opłaty, które bank nie pobiera od razu z konta klienta, lecz dolicza do kwoty kredytu i „potrąca” je z uruchomionych środków. Najlepszym przykładem takiego kosztu jest prowizja pobierana przez bank za udzielenie kredytu lub dodatkowe ubezpieczenie kredytu wymagane przez bank udzielający kredytu.
Zgodnie z art. 5 pkt 6 ustawy o kredycie konsumenckim całkowity koszt kredytu obejmuje nie tylko kapitał, ale również m.in. odsetki, prowizje, opłaty administracyjne oraz obowiązkowe ubezpieczenia. Problem pojawia się wówczas, gdy bank nalicza odsetki od kosztów kredytu nie tylko od kwoty faktycznie oddanej do dyspozycji konsumenta, ale też od tych skredytowanych kosztów.
Przykładowo: klient bierze kredyt opiewający na 30.000,00 zł, umowa przewiduje zapłatę prowizji za udzielenie kredytu w wysokości 3.000,00 zł. Działaniem nieuzasadnionym byłoby więc zsumowanie wskazanych kwot i naliczanie przez bank odsetek od pełnej kwoty 33.000,00 zł bowiem w praktyce oznaczałoby to, że kredytobiorca przez cały okres spłaty płaci odsetki od pieniędzy, których nigdy fizycznie nie otrzymał.
Kiedy bank nie powinien naliczać odsetek od prowizji i ubezpieczenia kredytu?
Wyrok TSUE w sprawie C-744/24 z 23 kwietnia 2026 r. rozstrzygnął spór, który trafił do Trybunału za pośrednictwem pytania prejudycjalnego polskiego sądu rejonowego. Trybunał uznał, że dyrektywa o kredycie konsumenckim nie pozwala bankom obejmować oprocentowaniem kosztów kredytu, a zatem odsetki pobierane od prowizji czy od ubezpieczenia kredytu, doliczonych do kwoty finansowania, są sprzeczne z prawem unijnym. Oznacza to, że w określonych przypadkach kredytobiorca może dochodzić zwrotu kwoty odpowiadającej odsetkom naliczonym od skredytowanych kosztów kredytu.
Co istotne, wyrok nie działa automatycznie: nie unieważnia umów z mocy prawa i nie zamienia kredytu w „darmowy” sam z siebie. Otwiera jednak konsumentom drogę do indywidualnego dochodzenia zwrotu odsetek od kosztów kredytu, która została naliczona od skredytowanych kosztów, a nie od realnie wypłaconego kapitału.
Dotyczy to zarówno kredytów gotówkowych, jak i, według części komentarzy prawniczych, także kredytów hipotecznych, w których bank stosował analogiczną konstrukcję rozliczeniową.
Jak odzyskać odsetki od kosztów kredytu?
Osoba, która podejrzewa, że bank mógł naliczać odsetki od prowizji, ubezpieczenia lub innych skredytowanych kosztów, powinna w pierwszej kolejności przeanalizować swoją umowę kredytową oraz sposób naliczania oprocentowania. Kluczowe jednak znaczenie ma ustalenie, jaka kwota faktycznie została wypłacona konsumentowi i od jakiej kwoty bank naliczał odsetki.
Jeżeli okaże się, że oprocentowanie obejmowało również skredytowane koszty kredytu, konsument może rozważyć skierowanie do banku reklamacji lub wezwania do zapłaty. W piśmie warto wskazać, że roszczenie dotyczy głównie zwrotu odsetek naliczonych od kosztów kredytu.
Co zrobić, aby sprawdzić odsetki od kosztów kredytu?
Każdą umowę kredytu konsumenckiego warto jest poddać szczegółowej analizie. Treść orzecznictwa sądowego wskazuje bowiem, że sam fakt zawarcia umowy z podmiotem postrzeganym jako instytucja godna zaufania, nie oznacza, iż jest ona pozbawiona wad. Należy jednak pamiętać, że nie zawsze będzie to możliwe i opłacalne.
Stąd też zachęcamy do skorzystania z możliwości zlecenia analizy umowy kancelarii Votum Legal Ryngwelski specjalizującej się w tematyce prawa bankowego. Co istotne, brak kompletnej dokumentacji dotyczącej kredytu zwykle nie stanowi przeszkody w dochodzeniu roszczeń.
Sekcja FAQ
Czy zwrot odsetek od kosztów kredytu dotyczy tylko nowych umów?
Nie. Sprawa, w której zapadł wyrok TSUE C-744/24, dotyczyła kredytu konsumenckiego zawartego wcześniej, a mechanizm liczenia odsetek od skredytowanych kosztów stosowany był przez banki w Polsce od lat, więc problem może dotyczyć również umów sprzed kilku lat, z zastrzeżeniem terminów przedawnienia roszczeń.
Czy każdy, kto ma kredyt z prowizją doliczoną do kwoty finansowania, odzyska odsetki od kosztów kredytu?
Nie automatycznie. Trzeba sprawdzić, czy w konkretnej umowie odsetki faktycznie liczono od sumy kapitału i skredytowanych kosztów łącznie, a nie tylko od kwoty realnie wypłaconej. Konstrukcje umów są różne i nawet dwie umowy zawarte z tym samym bankiem mogą zawierać istotne z tego puntu widzenia różnice.
Czy trzeba iść do sądu, żeby odzyskać odsetki od prowizji lub ubezpieczenia?
Pierwszym krokiem jest zwykle pisemna reklamacja lub wezwanie do zapłaty skierowane do banku. Jeśli bank odmówi lub nie odpowie w terminie, kolejnym etapem może być skarga do Rzecznika Finansowego albo pozew. Decyzja zależy od kwoty spornej, treści umowy, dokumentacji kredytowej oraz stanowiska banku. Przed podjęciem decyzji warto sprawdzić, ile wynoszą odsetki od kosztów kredytu, których zwrot można potencjalnie dochodzić.
Bezpłatna analiza sprawy
Skontaktuj się z nami przez formularz i sprawdź dostępne rozwiązania. Oferujemy bezpłatną i niezobowiązującą analizę Twojej sprawy. Sprawdź, czy nie przysługują Ci większe możliwości, niż przypuszczasz.