Śmierć spodkobiercy nie zawsze oznacza koniec rozliczenia z bankiem z tytułu kredytu konsumenckiego, który spłacił przed śmiercią. Spadkobiercy mogą odzyskać część odsetek zapłaconych przez zmarłego kredytobiorcę, jeżeli bank naliczał odsetki również od kwot nieudostępnionych kredytobiorcy. Wyrok TSUE w sprawie C-744/24 potwierdza, że bank nie powinien pobierać odsetek od kredytowanych kosztów. Wyjaśniamy, jak sprawdzić, czy przysługuje Ci zwrot, jak go obliczyć i jakie dokumenty przygotować.
Najważniejsze informacje
- Roszczenie o zwrot odsetek zasadniczo przechodzi na spadkobierców (art. 922 k.c.), także gdy zmarły nie złożył reklamacji ani pozwu.
- Chodzi o odsetki od kredytowanych kosztów, takich jak prowizja czy składka ubezpieczeniowa, od których bank naliczał odsetki, choć kredytobiorca nigdy tych kwot nie otrzymał.
- Wyrok TSUE C-744/24 wskazuje, że bank nie może pobierać odsetek od kwot nieudostępnionych kredytobiorcy. Nie oznacza to automatycznego zwrotu w każdej sprawie, bo każdą umowę trzeba zbadać indywidualnie.
- Spadkobierca musi wykazać, że nabył spadek (postanowienie sądu albo akt poświadczenia dziedziczenia) i że bank pobrał konkretną kwotę bez podstawy prawnej.
Czym są odsetki od kredytowanych kosztów i kiedy bank je pobiera?
To odsetki naliczane nie tylko od kwoty, którą kredytobiorca faktycznie otrzymał, ale także od doliczonych do niej kosztów. Odsetki od kredytowanych kosztów pojawiają się wtedy, gdy bank dolicza do wypłaconego kapitału inne kwoty i od sumy tych wartości nalicza odsetki. Oznacza to, że konsument płaci odsetki nie tylko od pieniędzy, które otrzymał, ale również od kwot, które nigdy nie zostały mu udostępnione. Tym samym bank zwielokratnia swoje wynagrodzenie kosztem konsumenta.
Na przykład: bank wypłaca klientowi 100 000 zł, ale dolicza do kwoty kredytu 10 000 zł prowizji i od łącznej kwoty 110 000 zł nalicza odsetki. W efekcie kredytobiorca płaci odsetki również od kwoty, którą nigdy faktycznie nie dysponował.

Jakie znaczenie ma wyrok TSUE C-744/24?
W wyroku z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 Trybunał wskazał, że bank nie może pobierać odsetek od kwot nieudostępnionych kredytobiorcy. Wyrok dotyczy sposobu obliczania kosztu kredytu konsumenckiego.
W praktyce trzeba oddzielić dwa elementy: kwotę kapitału oddaną do dyspozycji kredytobiorcy oraz koszty kredytu, które nie stanowią udostępnionego kapitału. Bank może żądać odsetek od kapitału pozostawionego klientowi do dyspozycji. Nie ma prawa jednak traktować prowizji, składki ubezpieczeniowej bądź innej opłaty jako kapitału, od którego przez cały okres kredytowania naliczane jest oprocentowanie.
Nie oznacza to jednak automatycznego zwrotu pieniędzy w każdej sprawie. Każdą umowę trzeba zbadać indywidualnie.
Czy roszczenie o zwrot odsetek przechodzi na spadkobierców?
Co do zasady tak. Wynika to z ogólnych zasad dziedziczenia praw majątkowych oraz z art. 922 Kodeksu cywilnego i dotyczy również roszczeń wobec banku.
Roszczenie może istnieć także wtedy, gdy zmarły nie złożył reklamacji, nie wysłał wezwania do zapłaty i nie rozpoczął postępowania sądowego. Jeżeli jesteś jedyną osobą dziedziczącą po kredytobiorcy, możesz co do zasady dochodzić całego odziedziczonego roszczenia.
Musisz jednak wykazać, że nabyłeś spadek po kredytobiorcy (konieczne jest przedstawienie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo aktu poświadczenia dziedziczenia) oraz że bank pobrał konkretną kwotę bez podstawy prawnej.
Jak obliczyć kwotę możliwego zwrotu?
Należy ustalić, ile bank wypłacił kredytobiorcy, jakie koszty doliczył do zobowiązania i od jakich kwot pobierał odsetki. Mogą to być między innymi prowizja za udzielenie kredytu, składka ubezpieczeniowa, opłata przygotowawcza, opłata manipulacyjna oraz inne opłaty ujęte w kwocie podlegającej oprocentowaniu.
Nie zawsze wystarczy pomnożenie kosztu przez stawkę oprocentowania. Do pełnej analizy i dokładnego wyliczenia roszczenia konieczne jest dokładne przeanalizowanie dokumentów kredytowych.

Jakie dokumenty są potrzebne?
Przed skierowaniem żądania do banku zgromadź pełną dokumentację. Przede wszystkim potrzebne będą:
- umowa kredytu wraz z załącznikami,
- aneksy do umowy kredytu, o ile zostały zawarte,
- regulamin,
- harmonogram spłat,
- historia rachunku kredytowego,
- zaświadczenie o całkowitej spłacie,
- potwierdzenia przelewów lub wyciągi bankowe,
- korespondencja z bankiem,
- dokumenty dotyczące prowizji i ubezpieczenia,
- akt zgonu kredytobiorcy,
- prawomocne postanowienie o nabyciu spadku bądź akt poświadczenia dziedziczenia.
Jeżeli nie dysponujesz pełną dokumentacją, wystąp do banku o jej wydanie, powołując się na swój status spadkobiercy i potwierdzając ten fakt stosownymi dokumentami.
Czy po wyliczeniu należności należy złożyć reklamację do banku?
Tak, po wyliczeniu roszczenia najlepiej skierować do banku pisemną reklamację, w której zażądasz zwrotu nienależnie pobranych odsetek od kredytowanych kosztów. Nie zawsze konieczne jest od razu kierowanie pozwu do sądu.
Reklamacja powinna zawierać dane spadkodawcy i spadkobiercy, numer i datę umowy, wyliczenie żądanej kwoty i wezwanie do jej zapłaty, termin dobrowolnej zapłaty oraz numer rachunku bankowego do zapłaty należności.
Odmowa banku nie musi kończyć sprawy. W takim przypadku konieczna może być szczegółowa analiza umowy oraz przygotowanie pozwu o zapłatę.
Sekcja FAQ
Czy spadkobierca może dochodzić zwrotu odsetek od kredytowanych kosztów uiszczonych przez spadkodawcę?
Tak. Jeżeli zmarły zapłacił bankowi nienależne kwoty, roszczenie o ich zwrot może przejść na spadkobierców.
Czy wyrok TSUE C-744/24 dotyczy także kredytów już spłaconych?
Tak. Wyrok TSUE C-744/24 może mieć znaczenie również dla kredytów spłaconych. Decydujące jest to, czy w czasie wykonywania umowy bank naliczał odsetki od kredytowanych kosztów.
Czy śmierć kredytobiorcy powoduje wygaśnięcie roszczenia?
Nie. Roszczenie majątkowe co do zasady wchodzi do spadku.
Jakie koszty mogą być uznane za kredytowane?
Może chodzić między innymi o prowizję, składki ubezpieczeniowe, opłatę przygotowawczą, opłatę administracyjną, itp. jeżeli zostały doliczone do kwoty kredytu a następnie bank pobierał odsetki również od nich.
Jakie dokumenty są potrzebne?
Najważniejsze są umowa wraz z załącznikami, harmonogram, historia spłat, akt zgonu oraz dokument potwierdzający dziedziczenie.
Czy od razu powinienem skierować sprawę do sądu?
Nie. W pierwszej kolejności warto wezwać bank do dobrowolnej zapłaty. Pozew może być konieczny dopiero wtedy, gdy bank odmówi zapłaty roszczenia.
Umów konsultację z ekspertem
Skontaktuj się z nami przez formularz i sprawdź dostępne rozwiązania. Zweryfikuj, czy nie przysługują Ci większe możliwości, niż przypuszczasz.